Szczęście

,,[...] najwyższe jednak dobro zdaje się być czymś ostatecznym. Tak więc, jeśli istnieje jedna jedyna tylko rzecz, która jest czymś ostatecznym, to ona byłaby tym, czego szukamy; jeśli zaś takich rzeczy jest więcej, to ta z nich byłaby tym, czego szukamy, która jest najostateczniejsza. Owóż to, do czego dążymy dla niego samego, nazywamy czymś w wyższym stopniu ostatecznym aniżeli to, do czego dążymy dla czegoś innego [...]. Bezwzględnie więc ostateczne jest to, do czego się dąży zawsze dla niego samego, a nigdy dla czegoś innego [...]. Wynika to- jak się zdaje- z samostarczalności: samostarczalnym zaś nazywamy to, co samo przez się czyni życie godnym pożądania i wolnym od wszelkich braków: czymś takim zaś jest -zdaniem naszym- szczęście, które jest nawet ze wszystkiego najbardziej pożądania godne, nie będąc żadnym ze składników sumy poszczególnych dóbr."


Arystoteles  [Etyka Nikomachejska]



****


,,Okazuje się, że naturalny i konieczny związek miedzy świadomością moralności a oczekiwaniem jako jej następstwa proporcjonalnej do niej szczęśliwości daje się w zasadach praktycznych przynajmniej jako możliwy pomyśleć [...] a więc, że naczelne dobro (jako pierwszy warunek dobra najwyższego) stanowi moralność, natomiast szczęśliwość stanowi wprawdzie drugi jego element, ale tak, że jest ono tylko moralnie uwarunkowanym, ale przecież koniecznym następstwem pierwszej. Jedynie w tym podporządkowaniu jest najwyższe dobro całym przedmiotem czystego rozumu praktycznego [...]. Szczęśliwość jest to stan rozumnej istoty w świecie, której w całości jej istnienia wszystko wiedzie się zgodnie z jej życzeniem i wolą."


Immanuel Kant [Krytyka praktycznego rozumu]



****


,,To, co nazywamy szczęściem- w ścisłym znaczeniu tego słowa- powstaje raczej z nagłego zaspokojenia wysoko spiętrzonych potrzeb i zgodnie ze swą naturą może pojawić się tylko jako zjawisko epizodyczne. Każde kontynuowanie sytuacji upragnionej przez zasadę rozkoszy wywołuje tylko uczucie obojętnej przyjemności."


Sigmund Freud [Kultura jako źródło cierpień]



****



,,To, że tym, którzy hołdują szczęściu dla samego szczęścia, często nie udaje się go znaleźć, podczas gdy inni odnajdują szczęście w obraniu zupełnie innych celów, zostało nazwane 'paradoksem hedonizmu. [...] Osiągamy szczęście i spełnienie przez pracę w kierunku osiągnięcia naszych celów. W kategoriach ewolucyjnych moglibyśmy powiedzieć, że szczęście funkcjonuje jako wewnętrzna nagroda za nasze osiągnięcia. Subiektywnie uważamy osiągnięcie celu (czy dążenie ku niemu) za powód do szczęścia. Nasze własne szczęście jest więc produktem ubocznym zamierzenia czegoś innego i nie jest możliwe do osiągnięcia przez nastawienie naszego wzroku tylko na samo szczęście."


Peter Singer [Etyka praktyczna]



****



,,Kto przyjemność podnosi do rangi zasady, czyni z niej przedmiot wymuszonej intencji albo zgoła jeszcze obiekt wymuszonej refleksji, ten nie pozwala jej stać się tym, czym musi ona pozostać: efektem. Ta opaczna zamiana przyjemności jako efektu w przyjemność jako przedmiot intencji także prowadzi już do rozminięcia się z samą przyjemnością: zasada przyjemności załamuje się na samej sobie. Im bardziej chodzi człowiekowi o przyjemność, tym bardziej mu ona umyka."


V.E. Frankl [Logotherapie und Existenzanalyse]



****




CDN