- S
Szczęście (gr. eudaimonia, łc. felicitas;
ang. good luck, happiness, fr. bonheur, nm. Glück, Glückseligkeit)
-
-
W znaczeniu najbardziej ogólnym szczęście jest stanem świadomości wynikającym z pełnego zadowolenia płynącego z przyjemności, cnoty, doskonałości czy użyteczności. Pojęcia ‘szczęście’ można użyć również w odniesieniu do prywatnej oceny całości swojej egzystencji.
-
-
Należy odróżnić szczęście wynikające z chwilowego, doraźnego i nierozerwalnie związanego ze swoją przyczyną doznania od szczęścia będącego stanem trwałym, którego przyczyny nie można utożsamiać z jakimś konkretnym zjawiskiem czy zajściem.
-
-
U Arystypa z Cyreny, twórcy szkoły hedonistycznej, szczęściem była przyjemność doznawana obecnie. Filozof uważał, że nie warto podejmować trudu, który mógłby przynieść przyjemność dopiero w przyszłości. W jego interpretacji szczęściem nazwać więc można jak największą ilość konkretnych, poszczególnych przyjemnych doznań. Źródłem owych pozytywnych wrażeń są natomiast doznania zmysłowe. Celem działania człowieka powinno być zatem dążenie do doświadczenia przyjemności i unikanie cierpienia. W filozofii Arystypa szczęście to stan będący efektem zbioru przyjemnych doświadczeń.
-
-
W Etyce Spinozy szczęście jest równoznaczne z intelektualną miłością Boga (amor Dei intellectualis), która jest „trzecim rodzajem poznania” – możliwością oglądu rzeczywistości z punktu widzenia wieczności (sub specie aeternitatis). Szczęście (rozumiane intelektualnie) jest w tej filozofii tożsame z cnotą. W tej refleksji szczęściem określa się stan permanentny, który jest adekwatnym poznaniem i intelektualnym zjednoczeniem z perspektywą boską.
-
-
W myśli Kanta (Krytyka czystego rozumu, Metodologia transcendentalna, dział II, rozdział II). „Szczęśliwość jest zaspokojeniem wszystkich naszych skłonności (zarówno extensive, co do ich różnorodności, jak intensive, co do ich stopnia, jak wreszcie protensive, co do ich trwania).”
-
Ze względu na ujęcie stosunku szczęścia do moralności koncepcje filozoficzne podzielić można na te, które szczęście uznają za cel moralnego działania człowieka oraz na te, które w szczęściu upatrują efekt działań dobrych moralnie, ale nie ich cel.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Uwagi dodatkowe: