- S Sacrum
-
Pojęcie sacrum łączy się z całym obszarem zjawisk, rzeczy, emocji, przeżyć wewnętrznych, fizycznych obiektów, z którymi kontakt bądź ich doświadczanie wywołuje u odbiorcy szczególnego rodzaju poczucie wzniosłości, na które składają się przede wszystkim szacunek, podziw, mistyczno-religijna żarliwość, lecz także swoista bojaźń, czy wręcz przerażenie wobec absolutnej mocy, a także poczucie „tajemnicy niezbadanego” i fascynacji. Termin sacrum ma szczególne zastosowanie w obszarze filozofii religii, gdzie oznacza to, co święte, sakralne; użyty został przez R. Otto (1917) na oznaczenie tajemniczej, utożsamianej z boskością mocy, która łączy w sobie grozę (mysterium tremendum) i oczarowanie (mysterium fascinosum) a objawia się jako rzeczywistość całkowicie innego porządku niż rzeczywistość potoczna. W znaczeniu obiektywnym sacrum to wyodrębniony przedmiot, który objawia coś świętego (np. święte drzewo, święta góra, etc.); w znaczeniu subiektywnym sacrum jest swoistym odczuciem świętości, wrażeniem kontaktu z numinosum.
W szerszym kontekście sacrum oznacza to, co czczone, szanowane, nienaruszalne; charakter sacrum mogą zyskać różne obiekty, praktyki, miejsca, idee, etc. niekoniecznie powiązane ze sferą religii.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Uwagi dodatkowe:
Kategorię świętości jako rzeczy samej
w sobie, apriorycznej i nieredukowalnej do sfery profanum
rozwinął M. Eliade, który w swych analizach sacrum,
nazwanych „morfologią świętości”
zaprezentował jego wieloaspektowe ujęcie zarówno na
płaszczyźnie czasowej jak i
przestrzennej.
Sacrum w
definicji R. Otto to „odczucie, że
jest
się stworzeniem bożym”, lub też „odczucie
numenalności” (łac. ‘numen’
dosł.
‘skinienie’, ‘potęga
bogów’)
Zob. także:
# Numinosum