- P Prakriti (sankr. pra 'pierwotna', kriti 'energia stwórcza)
Prapodstawa, pierwsza przyczyna wszechświata, wszelkiego bytu przejawionego, pierwsza zasada stwórcza, należą do niej materia, energia oraz cała sfera zjawisk psychicznych; jedynie purusza jest od niej niezależny (przy czym możliwe jest jego uwikłanie w prakriti, jednak jest ono jego własną iluzją, a nie faktycznym stanem rzeczy). Prakriti nie posiada świadomości ani zdolności rozróżniania mimo, iż posiada aktywną moc kreacyjną. Pierwotnym stanem prakriti jest awjakta (stan nieprzejawiony), definiowany jako niepoznawalna, wieczna, samoistna, niezłożona, niestworzona prapodstawa, z której wyłonić się może to co poznawalne we wszystkich możliwych przejawach. Moc stwórcza prakriti wynika z aktywności trzech podstawowych komponentów rzeczywistości przedmiotowej, czyli gun. W stanie nieprzejawionym prakriti, wszystkie trzy guny pozostają w równowadze. Z chwilą, gdy ma miejsce zaburzenie tej harmonii (utożsamiane często z ruchem jednej z gun, radżasu, bądź też z błędnym utożsamieniem się puruszy z jego własnym odbiciem w prakriti) , prakriti przechodzić zaczyna w stan przejawiony, wjakta, dostępny poznaniu: powstaje świat maji.
Uwagi:
Zob. także:
# purusza
# guny
# maja