- K Konwencjonalizm (‹łc. conventionalis = oparty na umowie› ang. conventionalism, fr. conventionnalisme, nm. Konventionalismus)
-
Pogląd, według którego wszelkie prawa naukowe są prawdziwe na mocy konwencji (umowy) a nie ze względu na ich odpowiedniość względem rzeczywistości. Konwencjonalizm dążąc do coraz lepszego opisu świata stosuje podlegające falsyfikacji, zmienne historycznie strategie opisu faktów, które dobiera na zasadzie użyteczności, ekonomiczności czy prostoty. Nie ma natomiast na celu ideału osiągnięcia pełni wiedzy, która w jego pojęciu jest niemożliwa.
W swojej radykalnej postaci konwencjonalizm przybiera formę poglądu według którego kształt świata zależny jest od przyjętego do jego opisu języka. Reprezentantem tej skrajnej teorii był Kazimierz Ajdukiewicz.
Do najbardziej znanych przedstawicieli konwencjonalizmu w naukach ścisłych można zaliczyć H. Poincarégo, P. Duhema, G. Milhauda czy É. Le Roy.
W znaczeniu bardziej ogólnym mianem konwencjonalizmu można określać wszelkie teorie, u podstaw których stoi założenie o relatywizmie formułowanych przez nie praw i orzeczeń o rzeczywistości.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Uwagi:
Konwencjonalizmu nie należy utożsamiać z postawą preferującą dowolność i ujmować go w kategoriach ideologicznie ocenianego relatywizmu. Założeniem tkwiącym u podstaw tego poglądu nie jest bowiem dążenie do anarchii i konstatacja wszechmożliwości, ale postulat uświadomienia sobie uwarunkowań naszej wiedzy i granic sensownego, naukowego orzekania o rzeczywistości.
# Pragmatyzm
# Fikcjonalizm
# Relatywizm