etiudafilozoficzna

Termin mający zastosowanie na polu psychologii, socjologii, literatury i sztuki, określający ucieczkę od problemów codzienności (relacji społecznych, sytuacji politycznej, realiów danej rzeczywistości, także od banalności i dosłowności życia, etc.) w świat wyobrażony, nierzeczywisty, wymyślony, sferę złudzeń, projekcji psychicznych, świat rozrywek, przyjemności, marzeń, ‘śnienia na jawie’. Postawa eskapizmu często przybierana jest jako remedium na stany smutku, melancholii, depresji, znużenia codziennością. Czynności takie jak jedzenie, spanie, aktywność seksualna, ćwiczenia fizyczne, czy oddawanie się jakimkolwiek innym działaniom w stopniu posuniętym do ekstremum, mogą być rozważane również jako formy eskapizmu.

Socjologia odnosi eskapizm do sytuacji oderwania się ruchów społecznych od rzeczywistych problemów społecznych, w imię przekonania o niemożliwości rozwiązania kryzysu społecznego w ramach istniejącego porządku społecznego, co skutkuje odwoływaniem się do mistyki i religijności , zamiast proponowania konkretnych , rzeczowych rozwiązań. Słynna fraza Karola Marksa, „Religion als das Opium des Volkes” (Religia jako opium ludu) odwołuje się do przyjmowania pozycji eskapizmu w miejsce konkretnych działań celem rozwiązania społecznych problemów.