- C Copula mundi
-
Jedna z naczelnych zasad okresu Odrodzenia; zsyntetyzowana przez włoskiego filozofa doby wczesnego Renesansu, neoplatonika Marsilio Ficino (1433-1499) (łac. Marsilius Ficinus) idea definiująca człowieka jako ‘zwieńczenie świata’. W myśl doktryny copula mundi człowiek jest ośrodkiem symetrii między światem niebiańskim, wyższym, poziomem Boga, a światem niższym, ziemskim, materialnym, zwierzęcym. Centralne miejsce człowieka w metafizycznej drabinie bytów (składającej się z pięciu stopni: ciała, jakości, duszy [człowieka], anioła, Boga) stwarza mu wyjątkową, godną pozazdroszczenia okoliczność, pozostawiającą mu swobodę wyboru tego, czym chce być; człowiek może zatem decydować, czy będzie dążyć ku górze (ku wymiarom duchowym, mistycznym), czy też zanurzać się będzie w dół (ku swej cielesności, zwierzęcości).
Analogiczną do copula mundi koncepcję wypracował Giovanni Pico Della Mirandola (1463 – 1494) w swej metaforze człowieka kameleona.
Również francuski matematyk Charles De Bouvelles (1475-1566) w swym dziele Liber de sapiente (1510) opracował metafizyczną drabinę bytów, ukazującą człowieka jako syntezę stworzenia, końcowy produkt natury.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Uwagi
dodatkowe:
Tradycja wschodnia również sformułowała pogląd, iż człowiek jest istotą, która może zawsze wybierać, kim się staje. M.in. doktryna buddyjska przyjmuje, że w kręgu wcieleń to właśnie człowiek jest istotą najcenniejszą (‘rzadkie i cenne ludzkie ciało’), bo jako jedyny, nawet ponad istotami niebiańskimi, bogami i półbogami, ma szansę wyzwolić się z kręgu inkarnacji, ze świata cierpienia, samsary, za sprawą wyborów, myśli i czynów, jakich dokonuje.
# samsara
# gradualizm i średniowieczna drabina bytów św. Tomasza z Akwinu