etiudafilozoficzna

W systemie jogi asana to trzeci stopień ośmiostopniowej ścieżki (yama, niyama, asana, pranayama, pratyahara, dharana, dhyana, samadhi), w której każdy etap nierozerwalnie wiąże się z poprzedzającym go i po nim następującym.

Asana to system określonych pozycji ciała, których regularna, prawidłowa i intensywna praktyka prócz siły i elastyczności przynosi spokój umysłu i jego oczyszczenie. Jak głosi doktryna jogi, tylko poprzez uzyskanie idealnego zharmonizowania i zdrowia ciała można wejść na dalsze stopnie jogi, aż ku wyzwoleniu. Chore, źle traktowane ciało (przy czym asceza jest równie szkodliwa jak rozpusta, ignorowanie potrzeb ciała lub folgowanie im bez rozsądku i umiaru nie pozwala wyzwolić się spod wpływu ciała) ‘ściąga’ umysł wciąż w maję. Koszmar błędnego koła, wciąż powtarzających się błędnych schematów postępowania nie może znaleźć końca, póki umysł spętany jest okowami cielesności. Dlatego warunkiem duchowego progresu na ścieżce jogi jest uniezależnienie się od ciała poprzez zadbanie o jego rzeczywiste potrzeby.

Każda poszczególna pozycja w systemie asan zwana jest również asaną.

„Asany dają stabilność, zdrowie i lekkość. Nieruchoma i wygodna pozycja ciała przyczynia się do wytworzenia psychicznej równowagi i przeciwdziała chwiejności umysłu. Asany nie są jedynie gimnastycznymi ćwiczeniami – są postawami. Do ich wykonywania potrzebne jest niezłomne postanowienie, czyste, przewietrzone miejsce i koc (…). Poprzez praktykowanie asan można rozwinąć sprawność, równowagę, wytrzymałość i dużą witalność.

Asany były doskonalone w ciągu wieków, tak, aby ćwiczeniu można było poddać każdy mięsień, nerw i gruczoł (…), wzmacniają ciało, jednocześnie czynią je giętkim. Usuwają zmęczenie i kojąco oddziałują na nerwy. Jednak ich prawdziwe znaczenie polega na tym, że ćwiczą umysł i pomagają w jego opanowaniu” [B. K. S. Iyengar, Światło jogi, tłum Sławomir Bubicz]