- A Absurd (łac. absurdus- ' niedorzeczny', 'niezrozumiały', od ab-surdus- ' dźwięk, ton, który brzmi niezgodnie')
-
To, co jest sprzeczne z prawami rozumowymi, wyrażenie jawnie fałszywe. W logice absurdem nazywamy wewnętrznie sprzeczną nazwę lub wewnętrznie sprzeczne zdanie , lub też wyrażenie, które daje się przekształcić do postaci wyrażenia wewnętrznie sprzecznego na mocy reguł wnioskowania. Ogólnie: wyrażenie podpadające pod schemat 'p i nie-p'. Zdanie wewnętrznie sprzeczne jest zawsze fałszywe na mocy prawa sprzeczności klasycznego rachunku logicznego i nazywane jest analitycznie fałszywym. Zauważmy, że:
-
Zdania absurdalne pomimo swej jawnej fałszywości przynależą do zbioru zdań sensownych (dzięki czemu posiadamy możliwość stwierdzenie zachodzenia sprzeczności). Zatem: Zdania absurdalne odróżniamy od zdań nonsensownych.
-
Ze zdania sprzecznego można wywnioskować cokolwiek (podług zasady: Ab absurdo sequitur quodlibet).
W egzystencjalizmie absurd charakteryzuje ludzkie doświadczenie. Użycie tego terminu ma na celu uwyraźnienie przypadkowości ludzkich działań, braku absolutnej celowości życia i samotności człowieka.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Uwagi:
Absurdum Dixisti! (łac. absurdum- ' absurd', dixisti- ' rzekłeś')
Wyrażenie niezgody na pogląd oponenta w dyskusji, w której dopuścił się on sprzeczności.
Przykłady:
- 'żonaty kawaler'
- 'bezdzietna matka'
Wewnętrznie sprzeczne zdanie:
- 'Gustaw jest żonatym kawalerem', gdzie kawaler= nieżonaty mężczyzna.
- 'Gustaw jest synem bezdzietnej matki' (z czego wynika zdanie 'Istnieje kobieta, która jest matką i nie jest matką').
W mowie potocznej niekiedy błędnie utożsamia się nonsens z absurdem. W praktyce językowej pojęcie absurdu stosuje się również w kontekście norm i praw (dotyczy to takiego rodzaju prawa, które jednocześnie coś nakazuje i zakazuje), stanów rzeczy, wartości, postępowań, a także sytuacji wykluczających uzyskanie zamierzonego celu (np. gaszenie pożaru materiałem łatwopalnym).
Przykłady:
Babuszka zręcznie przepołowiła soczystą gruszkę na trzy części.
Raczej na pewno absurd nie jest nonsensem.
Jest bezwyjątkową regułą, że każda reguła ma wyjątek.
Zob. także:
# Reductio ad absurdum
# Adynata (impossibilia)
# Nonsens
# Paradoks
# Egzystencjalizm