Drodzy Wielbiciele Małych Form Filmowych!
Drugi etap cyklu Mimoformy świata żywych skrywa swoje wnętrzne pod hasłem Wokół przedmiotowości. Prowadzi ono poprzez pytania o to, czym są przedmioty, z którymi obcujemy na co dzień, jakie warstwy emocjonalne są z nimi związane, jak kształtuje się ich odbiór w ramach ich historyczności, czyli wraz z ich starzeniem się, wreszcie jakie inne funkcje pełnią one, oprócz tej najpowszechniej im przypisywanej: bycia użytecznym.
Wśród całej współczesnej makulatury dygresyjnej na temat władania przedmiotowości nad człowiekiem, jak i obecności obszernych wywodów mających na celu podniesienie ważności kultury supermarkecianej do rangi przedmiotu zainteresowania uczonego, zbędne byłoby w tym miejscu prowadzenie Drogiego Czytelnika w obszar dysput socjologicznych kreślących mechanizmy uzależniania potencjalnego nabywcę od 'wartościowych' towarów. Podobnież oddalmy się od kaznodziejskich przestróg rozrysowujących mapę kultury popularnej i utyskujących zarazem nad motywem powracających upadków kultury. Naszym celem bowiem, jest dotarcie do pierwotnego związku człowieka z przedmiotem, powrotu do prymitywnego zakorzenienia idei związanej z możliwością użycia danych własności przedmiotu: jego kształtu, ciężkości, konsystencji, itp. celem zaspokojenia własnej ciekawości poznawczej (użycie kamienia jako narzędzia), estetycznej (obrobiony kamień jako figurka kobiety), religijnej (cały zakres przedmiotów symboliczno-sakralnych). Wówczas dopiero, wracając do macierzystego źródła czerpania i nadawania sensów przedmiotom moglibyśmy pokusić się o analizę tego, co obecne współcześnie na linii człowiek posiadający- rzecz posiadana: pożądliwości posiadania dla samego jedynie posiadania.
Wybranym pozycjom filmowym, moim zdaniem, udało się dotrzeć do głębin relacji stanowienia o przedmiotowości, relacji, której członem istotnym jest znaczeniowa działalność człowieka. Za sprawą prostego zabiegu poruszenia tego, co stabilne i nieożywione, przyglądam się ze zdumieniem przedmiotowej antropomorfizacji. Budzące we mnie niepokój sceny poruszających się peruk, zdolnych do wysysania zawartości butelek z mlekiem i zgniatania szklanek, kinematograficzne pejzaże spiskujących przeciwko człowiekowi przedmiotów, kuglarskich sztuk i przygód lalek wiodą wprost do krainy wyobrażeń i przedmiotowej symbolizacji. Żaden z przedmiotów włączonych w obszar wydarzeń filmowych nie nosi już znamion gotowości do użycia, tak jak ma to miejsce w przypadku naszego używania przedmiotów w codziennych z nimi interakcjach. Przez ich ożywienie nabierają one samodzielności, tracą służalczą naturę na rzecz pełnej autonomii działania.
Ten celowy zabieg ożywienia przedstawia naszą zdolność, tak dogłębnie rozwijaną we wczesnym dzieciństwie, do przedstawiania sobie jakiegoś przedmiotu jako nosiciela cech, które są z jego warstwą materialną przez nas kojarzone. Ich fizyczna stabilność nie jest wówczas stacją końcową ciągu interpretacji przedmiotowej, lecz jedynie pretekstem do powołania formy poszerzonej, jaką jest nadbudowa wyobrażeniowa przedmiotu.
Życząc estetycznej radości i bogatych przemyśleń,
Gustaw Ptak
|
Repertuar
|
Picnic with Weissmann
Jan Svankmayer
Maskotka
Władysław Starewicz
Encyclopedia de Grand Maman
Walerian Borowczyk
Dom
Walerian Borowczyk
Jan Lenica
Historia Naturae
Jan Svankmayer
czyt